“Google it” ή “Park it”, διαδικτυακοί προβληματισμοί

15.10.2013
  • Γραμματοσειρά
    - +
    K2_DOUBLE_INCREASE_FONT_SIZE
“Google it” ή “Park it”, διαδικτυακοί προβληματισμοί
Flickr © Dennis Reed Jr.
Η οικονομική κρίση έχει εξαναγκάσει την ελληνική οικογένεια σε αβάσταχτες περικοπές. Μέσα σε αυτές, όμως, δεν συγκαταλέγεται προφανώς το διαδίκτυο. Ίσα – ίσα: το διαδίκτυο αποτελεί ίσως έναν από τους πιο φθηνούς τρόπους ακόμη και διασκέδασης σήμερα. Τι γίνεται όμως όταν συγχέεται η διαδικτυακή περιήγηση με την μόρφωση;

 

 

Aν και οι της ηλικίας μου δεν είμαστε «μετανάστες στον ψηφιακό κόσμο» όπως οι γονείς μας, βλέπουμε σήμερα με πρωτόγνωρη απορία και συγκρατημένο θαυμασμό παιδιά 7 και 8 ετών να «σερφάρουν» στο ίντερνετ μα αξιοζήλευτη δεινότητα. O προβληματισμός, ωστόσο, ξεκινάει από την εξής τοποθέτηση εντεκάχρονου φίλου: «Μαμά, γιατί να διαβάσω; Θα το βρω στο google!...» Και κάπως έτσι ο μικρός που «ψιλοβαριέται» να μελετήσει «κόλλησε στον τοίχο» τη μαμά του.

 

Είναι, όμως, το google το νέο σχολείο ή το νέο πανεπιστήμιο; Μπορεί να το υποκαταστήσει; Στις ρητορικές αυτές ερωτήσεις η απάντηση είναι κατηγορηματικά «Όχι». Οι μηχανές αναζήτησης παρέχουν πληροφορία – όχι γνώση. Η πραγματική γνώση αλλάζει τον άνθρωπο. Διαμορφώνει κουλτούρες και συνειδήσεις. Τον φέρνει σε επαφή με κοινωνικές ζυμώσεις, με απόψεις και με την εφαρμογή ιδεών.

H συνεχής επαφή με το ίντερνετ μπορεί να επιφέρει κάποιες θετικές αλλαγές, όπως ένα υψηλότερο IQ και τη δυνατότητα επεξεργασίας πολύπλοκων πληροφοριών σε γρήγορο χρόνο, αλλά οδηγεί το άτομο στο να συμπεριφέρεται σαν ένα κομπιούτερ

 

Αυτά μπορεί να τα έχουμε ήδη σκεφτεί. Ας δούμε, όμως, πως η μη ορθολογική χρήση της τεχνολογίας μπορεί να οδηγήσει στα αντίθετα αποτελέσματα, προς επίρρωση των ανωτέρω: με δεδομένη την «πλαστικότητα» του εγκεφάλου, σύμφωνα με τη νευροβιολόγο Susan Greenfield, «η συνεχής επαφή με το ίντερνετ μπορεί να επιφέρει κάποιες θετικές αλλαγές, όπως ένα υψηλότερο IQ και τη δυνατότητα επεξεργασίας πολύπλοκων πληροφοριών σε γρήγορο χρόνο, αλλά οδηγεί το άτομο στο να συμπεριφέρεται σαν ένα κομπιούτερ και να αναπτύσσει μια ποικιλία αντιδράσεων απέναντι στην ποικιλία ερεθισμάτων που δέχεται. Έτσι, όμως, το άτομο κάνει αυτό που κάνει και ο υπολογιστής: δεν κατανοεί τί συμβαίνει» (Βλ. τη συνέντευξη της Susan Greenfield στο περιοδικό «Ε (έψιλον)» της εφημερίδας «Κυριακάτικη Ελευθεροτυπία», τ. 1037, 27.02.2011 στο δημοσιογράφο Σπύρο Χατζηγιάννη).

 

Άρα διαπιστώνεται ότι η επαφή με το διαδίκτυο συντελεί στη δημιουργία έξυπνων ανθρώπων, οι οποίοι όμως από την άλλη στερούνται κοινωνικών δεξιοτήτων και ενσυναίσθησης (empathy). Τούτο είναι εξάλλου λογικό και από την ίδια τη φύση της ηλεκτρονικής επικοινωνίας, η οποία δεν προσφέρει τη δυνατότητα ανάλυσης της ματιάς, του τόνου της φωνής ή ακόμη και της γλώσσας του σώματός του συνομιλητή (Βλ. ενδεικτικά την ενότητα «Η επίπτωση της προβληματικής χρήσης του Διαδικτύου στις σταθερές σχέσεις» στο πόνημα του Γ. Φλώρου, Η σκοτεινή πλευρά του διαδικτύου – ο ρόλος της πρόληψης, εις: Κ. Σιώμου και Γ. Φλώρου (εκδ. επιμ.), Έρευνα, πρόληψη, αντιμετώπιση των κινδύνων στη χρήση του διαδικτύου, Ελληνική Εταιρεία Μελέτης της Διαταραχής του Εθισμού στο Διαδίκτυο, Λάρισα, 2011, σελ. 104).

 

Τα σύγχρονα προβλήματα, πέρα από χρηματικά στο σύστημα του χρηματοπιστωτικού καπιταλισμού (σύμφωνα με την εύστοχη ανάλυση του Καθηγητή Νομικής αθηνών Ανδρέα Δημητρόπουλου σε ομιλία του στην Ολομέλεια των Προέδρων Δικηγορικών Συλλόγων Ελλάδος στις 13/10/2013), είναι και προβλήματα κοινωνικής συνοχής. Ο ήδη διαρραγείς κοινωνικός ιστός χρειάζεται προσπάθεια από όλα τα μέλη του να να ξαναστηθεί. Απαιτείται ενσυναίσθηση. Απαιτείται συνεργασία. Η εξάντληση των προτάσεων ή της οργής μας σε σχόλια σελίδων κοινωνικής δικτύωσης δεν είναι αρκετή. Χρειάζεται δράση. Και για να λάβουν όλα αυτά χώρα χρειάζεται η αντίστοιχη κουλτούρα συνεργασίας. Συνεργασία την οποία το διαδίκτυο μπορεί να γιγαντώσει αλλά όχι να υποκαταστήσει.

 

Το στοίχημα βρίσκεται στα παιδιά. Οι «γηγενείς της ψηφιακής κοινωνίας» πρέπει να αντιμετωπίζουν το διαδίκτυο πραγματικά ως παράθυρο στον κόσμο. Μη χάσουμε, όμως, με τα παιδιά την πραγματική ανθρώπινη επαφή όπως πολλοί γονείς που χρησιμοποιούν το διαδίκτυο ως “parking” για τα παιδιά τους.

 

Δώστε το σχόλιο σας ...