Τα «υδάτινα» Νοεμβριανά της Ρόδου. Εξήγηση και λύσεις

17.12.2013
  • Γραμματοσειρά
    - +
    K2_DOUBLE_INCREASE_FONT_SIZE
Σύστημα αποστράγγισης στην Ρόδο
Σύστημα αποστράγγισης στην Ρόδο Εφημερίδα "Ροδιακή"
Στις 22 Νοεμβρίου, το νησί της Ρόδου υπέστη σοβαρές πλημμύρες που αφήσανε πίσω τους ανθρώπινες απώλειες και ζημιές αξίας πολλών εκατομμυρίων ευρώ σε περιουσίες και υποδομές. Αυτό το είδος των μεγάλων πλημμυρών ως μετεξέλιξη ταχύτατης υπερχείλισης ποταμών, λιμνών κ.τ.λ. προκαλείται από ισχυρότατες βροχοπτώσεις με μικρή όμως διάρκεια. Το ερώτημα είναι όμως τι πρέπει να διαθέτει μια περιοχή για να συγκρατεί τα νερά τέτοιων βροχοπτώσεων. Όπως συμβαίνει σχεδόν πάντα τα εγκληματικά λάθη είναι ανθρώπινα αλλά πόσο αλήθεια μαθαίνουμε από αυτά;

 

 

 

Αμέσως μετά τις πλημμύρες στην Ρόδο ο Υπουργός Εσωτερικών κ. Γιάννης Μιχελάκης, είπε στο Κοινοβούλιο ότι οικολόγοι ευθύνονται για τις πλημμύρες, διότι αντιτίθενται στην κοπή των καλαμιών σε κοίτες των ποταμών. Ο τοπικός Τύπος τα είχε γράψει όλα αυτά. Αυτή όμως η θέση του υπουργού είναι πιθανότατα λανθασμένη καθότι συχνά τα φυτά και τα καλάμια χρησιμοποιούνται για την απορροή και την επεξεργασία των υδάτων.

 

Ας πάρουμε όμως τα πράγματα από την αρχή. Καταρχήν λοιπόν οι βροχοπτώσεις συναντώνται αρκετά συχνά σε περιοχές με ξηρασία ή σε μέρη που το έδαφός τους χαρακτηρίζεται από ασθενή διαπερατότητα ενώ στην συνέχεια ακολουθεί είτε μια παρατεταμένη περίοδος ξηρασίας είτε ένας πολύ υγρός καιρός που όμως κάνει το έδαφος κορεσμένο.

Τέτοιες μεγάλες πλημμύρες όπως της Ρόδου άρχισαν να λαμβάνουν χώρα ολοένα και πιο συχνά κατά την διάρκεια του 20ου αιώνα σε παγκόσμιο επίπεδο ενώ οι επιστήμονες προειδοποιούν ότι όταν το κλίμα θερμαίνεται οι μεγάλες νεροποντές θα είναι όλο και πιο συχνές αλλά και πιο σοβαρές

 

Υπό αυτές τις συνθήκες αντί λοιπόν το νερό να απορροφηθεί, αυτό παραμένει στην επιφάνεια του εδάφους και τρέχει πάνω σε αυτή. Όταν όμως δεν υπάρχει μια καθορισμένη διαδρομή για το νερό μέσω μιας υποτυπώδους αποστράγγισης ή προσχεδιασμένων υποδομών τότε το νερό κατευθύνεται ανεξέλεγκτα προς όλες τις κατευθύνσεις πλημμυρίζοντας όλες τις γύρω περιοχές.

 

Τέτοιες μεγάλες πλημμύρες άρχισαν να λαμβάνουν χώρα ολοένα και πιο συχνά κατά την διάρκεια του 20ου αιώνα σε παγκόσμιο επίπεδο και είναι αλήθεια  ότι οι επιστήμονες, που ασχολούνται με το φαινόμενο της κλιματικής αλλαγής, μας προειδοποιούν ότι όταν το κλίμα θερμαίνεται οι μεγάλες νεροποντές θα είναι όλο και πιο συχνές αλλά και πιο σοβαρές. Το μέσο ύψος των βροχοπτώσεων(average precipitation) δεν χρειάζεται να αλλάξει και πολύ για να δημιουργηθούν πλημμύρες γιατί αν η ίδια ποσότητα βροχής πέσει πιο έντονα αλλά σποραδικά τότε να είμαστε σίγουροι ότι τέτοιες πλημμύρες θα τις περιμένουμε πιο συχνά.

 

Ο πιο αποτελεσματικός τρόπος για να ελαχιστοποιήσουμε ή και να αποφύγουμε τον κίνδυνο πλημμυρών είναι να αποφύγουμε την οικοδομική ανάπτυξη σε κοίτες ποταμών και λιμνών. Για τους υπάρχοντες οικισμούς πρέπει να δοθεί προσοχή στο να διατηρούνται τα κανάλια αποστράγγισης και οι υπόνομοι πάντα καθαροί ώστε να υπάρχουν διέξοδοι στην απορροή υδάτων. Παράλληλα όμως είναι επιτακτική η ανάγκη να μεγιστοποιήσουμε την βλάστηση καθότι ως γνωστόν τα φυτά και δέντρα κάνουν το έδαφος πιο απορροφητικό ενώ οι ρίζες τους  συγκρατούν τα ύδατα. Επίσης εξαιρετικά βοηθητικοί προς αυτή την κατεύθυνση είναι και οι μηχανισμοί συλλογής βρόχινου νερού κτηριακό επίπεδο ή σε επίπεδο γειτονιάς και πόλης ίσως.

 

Ένας αποτελεσματικός τρόπος διαχείρισης των βροχοπτώσεων που μιμείται την φυσική αποστράγγιση είναι τα Βιώσιμα Αστικά Αποχετευτικά Συστήματα (Sustainable Urban Drainage systems, SUDs). Οι τεχνικές διαχείρισης του νερού που διαθέτουν είναι βασισμένες στις εξής μεθόδους: περιοχές ή λωρίδες φυσικού φιλτραρίσματος του νερού και τάφροι, φίλτρα αποχετεύσεων, διαπερατές επιφάνειες, διάφορες συσκευές φιλτραρίσματος, δημιουργία ή διατήρηση λεκανών, λιμνών και υγροτόπων.

 

Κατά αυτόν τον τρόπο μειώνονται σημαντικά οι πλημμύρες διότι χρησιμοποιούνται φυσικά συστήματα αποχέτευσης όπως για παράδειγμα περιοχές με βλάστηση που συγκρατούν και στραγγίζουν τα νερά αντιγράφοντας ουσιαστικά τους μηχανισμούς της φύσης. Εξάλλου οι SUDs  έχουν και άλλα πλεονεκτήματα που είναι η δημιουργία ενός ευχάριστου περιβάλλοντος και η ενίσχυση της βιοποικιλότητας ενώ τα SUDs είναι ακόμα πιο αποτελεσματικά όταν συμπληρωθούν με λύσεις συλλογής όμβριων υδάτων και επεξεργασίας λυμάτων.

 

Έτσι, η πρόσθετη βλάστηση κάνει ακριβώς το αντίθετο από αυτό που εννοεί ο κ. Υπουργός: αντί να προκαλούνε πλημμύρες ουσιαστικά μειώνουν τον κίνδυνο πρόκλησης μελλοντικών δείχνοντας έτσι ότι χρειάζεται γνώση πριν κάνεις πολιτική.

Δώστε το σχόλιο σας ...