Ελληνική Προεδρία: προκλήσεις και "συνέπειες"

12.01.2014
  • Γραμματοσειρά
    - +
    K2_DOUBLE_INCREASE_FONT_SIZE
1983, o Αν. Παπανδρέου στο Charlemagne λίγο πριν την ανάληψη της Προεδρίας
1983, o Αν. Παπανδρέου στο Charlemagne λίγο πριν την ανάληψη της Προεδρίας Credit © European Union 2014
Υπάρχει μια -μάλλον κακόγουστη- παροιμία, η οποία επιδιώκει να σαρκάσει την εξουσιομανία των Ελλήνων: «Στην Ελλάδα αν πετάξεις πέτρα θα χτυπήσεις ή σκυλί ή Πρόεδρο», θέλοντας καθ’ υπερβολήν να πει πως όλοι είμαστε κάπου πρόεδροι (σε σύλλογο, σε επιτροπή, οπουδήποτε!) ή αλλιώς ανάξιοι να ονομαστούμε Πρόεδροι. Και ήρθε για ακόμη μια φορά η ώρα που όλοι οι Έλληνες γινόμαστε Πρόεδροι.

 

 

 

 

 

Σε επίπεδο ΕΟΚ παλαιότερα και νυν Ευρωπαϊκής Ένωσης η χώρα μας προεδρεύει για 5η φορά. Οι προηγούμενες: β’ εξάμηνο 1983, β’ εξάμηνο 1988, α’ εξάμηνο 1994, α’ εξάμηνο 2003. Και οι τέσσερις επί κυβερνήσεων ΠΑΣΟΚ (τρεις με Πρωθυπουργό τον Ανδρέα Παπανδρέου και η τελευταία με Πρωθυπουργό τον Κώστα Σημίτη). Είναι η πρώτη φορά που η Ελλάδα αναλαμβάνει την Προεδρία με κυβέρνηση Νέας Δημοκρατίας (το ΠΑΣΟΚ, βέβαια, είναι πάλι παρόν!).

 

 Η «πανηγυρική» ανάληψη της Προεδρίας και η δήλωση του Υπουργού Οικονομικών ότι η Ελλάδα αναλαμβάνει την Προεδρία όχι ως μια χώρα σε κρίση αλλά ως μια ώρα σε ανάπτυξη προσπαθεί προφανώς να «χρυσώσει το χάπι» της ανέχειας και της φτωχοποίησης της ελληνικής μεσαίας τάξης.

Υπάρχει αδυναμία στο να προωθηθούν ίδια συμφέροντα του προεδρεύοντος κράτους, καθώς ο ρόλος της Προεδρίας του Συμβουλίου θεωρείται αμερόληπτος. Τα κράτη μέλη που προσπαθούν να πιέσουν για πρωτοβουλίες δικών τους εθνικών συμφερόντων είναι πιθανό να τις δουν να αποτυγχάνουν

 

 Ας τα βάλουμε όμως κάτω: ποιές μπορεί να είναι οι προκλήσεις και ποιές οι παγίδες της ελληνικής προεδρίας;

 

Η Προεδρία διευθύνει τις συζητήσεις στις συνεδριάσεις του Συμβουλίου, καθορίζει την ατζέντα των συζητήσεων, ορίζει πρόγραμμα εργασίας κ.λπ. Άρα, σε διπλωματικό επίπεδο, το προεδρεύον κράτος - μέλος έχει τη δυνατότητα να δείξει τις διαπραγματευτικές του δεξιότητες ως «έντιμος μεσολαβητής», κερδίζοντας, έτσι, επιρροή και κύρος στους κόλπους της ΕΕ και διεθνώς. Επίσης, το προεδρεύον κράτος έχει προφανώς προνομιακή πρόσβαση σε πληροφόρηση, με αποτέλεσμα στο τέλος της θητείας του να γνωρίζει τις θέσεις των κρατών μελών καλύτερα από οποιονδήποτε άλλον. Οι δυνατότητες σε επίπεδο lobbying, επομένως, είναι πολύ μεγαλύτερες. Επιπρόσθετα, το πρόγραμμα του Συμβουλίου μπορεί να επιτρέψει στο κράτος μέλος που προεδρεύει να εστιάσει τις συζητήσεις του Συμβουλίου σε θέματα ιδιαίτερου εθνικού / περιφερειακού ενδιαφέροντος (π.χ. η προεδρία της  Φινλανδίας το β’ εξάμηνο του 2006 και η προώθηση της πρωτοβουλίας της Βόρειας Διάστασης  - για τη Βόρεια Διάσταση βλ. http://www.idec.gr/iier/new/LEKKA.pdf )

 

 Από την άλλη πλευρά, είναι προφανές ότι απαιτούνται δαπάνες σε χρόνο και χρήμα για τη στήριξη της διοικητικής μηχανής (μην ανησυχείτε, όμως, υπάρχει το πρωτογενές πλεόνασμα!). Επίσης, υπάρχει αδυναμία στο να προωθηθούν ίδια συμφέροντα του προεδρεύοντος κράτους, καθώς ο ρόλος της Προεδρίας του Συμβουλίου θεωρείται αμερόληπτος. Τα κράτη μέλη που προσπαθούν να πιέσουν για πρωτοβουλίες δικών τους εθνικών συμφερόντων είναι πιθανό να τις δουν να αποτυγχάνουν σε μεσοπρόθεσμο ορίζοντα, καθώς απαιτείται ομοφωνία και, ασκώντας την Προεδρία, δεν έχουν αρκετό χρόνο αλλά και «ανεξάρτητη» θέση για να την επιτύχουν (π.χ. η αποτυχία της Γαλλικής Προεδρίας του 2008 να προωθήσει την «Μεσογειακή Ένωση» - ο δε Σαρκοζί εκτέθηκε ανεπανόρθωτα καθώς το συγκεκριμένο σχέδιο απετέλεσε ναυαρχίδα της προεκλογικής του εκστρατείας για τις Προεδρικές εκλογές του 2007 στη Γαλλία). Η άσκηση της Προεδρίας, δηλαδή, μπορεί να είναι, σε τελική ανάλυση, μειονέκτημα για τα προεδρεύοντα κράτη μέλη αναφορικά με την προώθηση των συμφερόντων τους.

 

 Συμπερασματικά: η ελληνική Προεδρία είναι ευκαιρία προκειμένου η χώρα να ενισχύσει τη θέση της σε διεθνές επίπεδο. Και είναι γεγονός ότι η χώρα ξεκινάει από πολύ χαμηλά. Ωστόσο, ας μην έχουμε ψευδαισθήσεις: το να προκαλέσουμε υπέρ μας αποφάσεις δεν φαντάζει εύκολο και εφικτό.

 

 Η ελληνική Προεδρία έχει να διαλέξει μεταξύ δύο δρόμων: ο πρώτος είναι η διεξαγωγή μια καλής και τυπικής προεδρίας, να λάβει τα «συγχαρητήρια» και οι άνθρωποι που κάθονται στις καρέκλες του συντονισμού της προεδρίας να δείξουν ότι είναι άξια στελέχη και να γεμίσουν επάξια το cv τους. Ο άλλος δρόμος είναι μέσω της ελληνικής προεδρίας να καταδειχθούν τα πραγματικά προβλήματα που σήμερα βιώνει ο Έλληνας πολίτης και να αναδειχθούν αυτά σε ευρωπαϊκά: η υπερχρέωση, η ανεργία, το ανεπαρκές εισόδημα, η ελλιπής υγειονομική περίθαλψη, το έλλειμμα (άμεσης) δημοκρατίας που οδηγεί σε ακροδεξιές «στροφές»... Ωστόσο, η επιλογή αυτού του δρόμου μπορεί να στενοχωρήσει κάποιους, καθώς το να επισημαίνεις προβλήματα δε σε κάνει και πολύ αρεστό! Όμως αυτό το δεύτερο πρέπει να γίνει. Η Ευρώπη ίσως μπορέσει να βοηθήσει. Κι αν δε βοηθήσει, δε χάσαμε και τίποτα να προσπαθήσουμε! Τουλάχιστον ας ξυπνήσει.

 

 Και προσοχή: σύμφωνα και με την παροιμία οι «Πρόεδροι» κινδυνεύουν από «πέτρες». Και «τα σκυλιά» επίσης.

 

Δώστε το σχόλιο σας ...