Ο ισθμός της Κορίνθου, το chokepoint μιας άλλης εποxής

02.09.2014
  • Γραμματοσειρά
    - +
    K2_DOUBLE_INCREASE_FONT_SIZE
Ο Ισθμός της Κορίνθου ξεχωρίζει για τον ρόλο της στην Μεσογειακή Ιστορία
Ο Ισθμός της Κορίνθου ξεχωρίζει για τον ρόλο της στην Μεσογειακή Ιστορία flickr
Μπορεί  ένα μικρό  γεωγραφικό  χαρακτηριστικό  της  ξηράς   η της  θάλασσας  να επηρεάσει την παγκόσμια  οικονομία; Μπορεί να διαμορφώσει  ένα πολιτικό σκηνικό η ακόμη να καθορίσει μια πολεμική σύρραξη;  Και η απάντηση, είναι φυσικά καταφατική και έρχεται από τα βάθη των αιώνων, τότε που ο βασιλιάς Λεωνίδας  υπεραμύνθηκε του Ξέρξη στις Θερμοπύλες,   άλλα και  τότε που οι Ιάπωνες με τους Ρώσους στo στενό  του Τsushima, έδωσαν μια από τις ποιο γνωστές ναυμαχίες της σύγχρονης εποχής.

 

 

 

Τα σημεία αυτά ονομάζονται Chokepoints και είναι αρκετά σε όλο τον κόσμο.  Τα ποιο διάσημα  είναι κυρίως, τα στενά του Ορμούζ όπου όσον αφορά την διέλευση των εμπορευμάτων και ιδιαίτερα του πετρελαίου  αποτελούν σημεία ζωτικής σημασίας, αφού το 20 % του παγκόσμιου  πετρελαίου παγκοσμίως μεταφέρεται μέσω των στενών αυτών, τα Δαρδανέλια που το 2011 τα πλοία μετέφεραν κατά μέσο όρο 3 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως   αλλά και η διώρυγα του Παναμά, του Σουέζ και τα Στενά του Γιβραλτάρ.

 

Περιφανής μητρόπολη μεγάλων Ελληνικών αποικιών η  Άφνειος Κόρινθος όπως την αποκαλούσαν  οι αρχαίοι ποιητές ανεδείχθη σε παγκόσμιο εμπορικό, ναυτικό και πολιτιστικό κέντρο, λόγω της νευραλγικής γεωγραφικής της θέσης ήλεγχε δυο από τις πιο πολυσύχναστες θάλασσες του τότε ελληνικού κόσμου, τον Σαρωνικό (και κατ' επέκταση το Αιγαίο), αλλά και τον Κορινθιακό Κόλπο.

Από μαρτυρίες συγγραφέων προκύπτει ότι ο τύραννος Περίανδρος ήταν ό πρώτος που επιχείρησε την διάνοιξη του Ισθμού για να ελαχιστοποιήσει τη  δυσκολία στη μεταφορά των εμπορευμάτων δια ξηράς

 

Ο τύραννος Περίανδρος ανέβηκε στη εξουσία το 625π.χ και επί της τεσσαρακονταετούς δυναστείας του η πόλη κατέστη ισχυρότατη. Από μαρτυρίες συγγραφέων προκύπτει ότι ο τύραννος ήταν ό πρώτος που επιχείρησε την διάνοιξη του Ισθμού. Για να ελαχιστοποιήσει τη  δυσκολία στη μεταφορά των εμπορευμάτων δια ξηράς, ο Περίανδρος είχε ήδη κατασκευάσει τον περίφημο Δίολκο, ένα λιθόστρωτο δρόμο καλυμμένο με  ξύλα πάνω στον οποίο γλιστρούσαν τα πλοία της εποχής «αλειμμένα» με λίπος. 

 

Το ιδιαίτερο γεωστρατηγικό  ενδιαφέρον για την περιοχή εντοπίζεται σε όλη την πορεία της μακραίωνης ιστορίας της, καθώς  αρκετοί  βασιλιάδες και αυτοκράτορες όπως ο Δημήτριος ο Πολιορκητής, ο Νέρωνας , ο Ιούλιος Καίσαρ  επιχείρησαν να θέσουν σε εφαρμογή το σχέδιο τομής του Ισθμού, για να ελέγχουν την περιοχή. Ενώ οι Βυζαντινοί προσπάθησαν ακόμα και να την προστατέψουν από τους βάρβαρους λαούς του Βορρά. Χαρακτηριστικό  αυτής της εποχής είναι το Εξαμίλειον τείχος γνωστό και ως Ιουστινιάνειο αν και πρωτοκατασκευάστηκε από τον Θεοδόσιο Β, αποτελούσε  ένα οχυρό έξι μιλίων, ενώ  κομμάτια του  διασώζονται μέχρι σήμερα.

 

 

Τα chokepoints αποτελούν  νευραλγικά ναυτικά σημεία  φραγής, καθώς μπορούν να παρεμποδίσουν την είσοδο στόλων σε ανοιχτές θάλασσες και ωκεανούς. Διαδραμάτιζαν  ιστορικά  σημαντικό οικονομικό ρόλο, όσον αφορά την παγκόσμια οικονομία  και τις μεταφορές προϊόντων  και συνεχίζουν ακόμη και σήμερα.

 

 

Το έργο  ξεκίνησε και ολοκληρώθηκε εν τέλει (1880-1893), επί πρωθυπουργίας  Χαρίλαου Τρικούπη, με την αξιοποίηση  2500 ατόμων  εργατικού δυναμικού και των τελειότερων τεχνολογικών μέσων της εποχής. Η διώρυγα κόβει σε ευθεία γραμμή τον Ισθμό της Κορίνθου σε  μήκος 6.346 μ. Το πλάτος της στην επιφάνεια της θάλασσας είναι 24,6 μ. και στο βυθό της 21,3 μ., ενώ το βάθος κυμαίνεται μεταξύ 7,50 έως και 8 μ.  Σήμερα οι  υπηρεσίες της διώρυγας  παρέχονται ως προς την   διακίνηση αγαθών και ατόμων από και προς ξένους λιμένες αλλά η   σημασία της ως σύγχρονο chokepoint δεν υφίσταται. Θα μπορούσε; Ίσως ναι. Δυστυχώς  όμως ο Ισθμός δεν αποτέλεσε ένα αποτελεσματικό και δυναμικό κέντρο της παγκόσμιας ναυτιλίας, αφού οι  δημιουργοί του δεν υπολόγισαν  την  εξέλιξη της ναυπηγικής τέχνης με αποτέλεσμα την μη βιωσιμότητα του έργου ως προς τις απαιτήσεις της ναυσιπλοΐας του μέλλοντος.  Παράλληλα τόσο η ολοκλήρωση όσο και η διαχείριση του έργου επισκιάστηκαν από αρνητικές διεθνείς  και εσωτερικές οικονομικές συγκυρίες (πτώχευση Ελλάδος  1893, διεθνή κραχ κ.α). Η  διαχείριση του Ισθμού  από το 2001 καθώς και η ακίνητη περιουσία αυτής παραχωρήθηκε στην εταιρεία Sea Containers Services Ltd  έπειτα από διεθνή διαγωνισμό.

 

Δώστε το σχόλιο σας ...