Ποιος είναι ο καινοτόμος διαμεσολαβητής ανάμεσα σε δημότες και δήμο;

16.03.2014
  • Γραμματοσειρά
    - +
    K2_DOUBLE_INCREASE_FONT_SIZE
O ΣτΔΕ  του Δήμου Αθηναίων, Βασίλης Σωτηρόπουλος
O ΣτΔΕ του Δήμου Αθηναίων, Βασίλης Σωτηρόπουλος
Το greeklish.info με φόντο ένα έντονο προεκλογικό σκηνικό, ρίχνει τον προβολέα όχι επάνω σε κάποιον συνήθη υποψήφιο πρωταγωνιστή αλλά στο  «Συμπαραστάτη του Δημότη και της Επιχείρησης» (ΣτΔΕ), έναν καινοτόμο θεσμό της Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Γεννήθηκε στη Ζυρίχη το 1972 και έφτασε «ώριμος» πλέον στη χώρα μας μετά από 40 χρόνια. Φωτίζουμε τα πρώτα του βήματα στην Ελλάδα και ιχνηλατούμε τις προκλήσεις με τις οποίες αναμετράται μέσα από μια κουβέντα με το ΣτΔΕ του δήμου Αθηναίων, Βασίλη Σωτηρόπουλο*. Ο ίδιος απεικονίζει το θεσμό ως μια γέφυρα που στήνεται για να συναντηθούν οι δημότες με το δήμο και να επιλύσουν προβλήματα και  διαφορές  ‘γκρεμίζοντας’ στο μυαλό μας το σύνηθες σκηνικό μιας δικαστικής αίθουσας.

 

 

 

«Συμπαραστάτης του Δημότη και της Επιχείρησης». Πώς θα χαρακτηρίζατε με μια φράση το θεσμό αυτό; Πού και πότε γεννήθηκε ως ιδέα;

 Μια γέφυρα στις σχέσεις δημότη και δήμου. Ο πρώτος Συνήγορος του Δημότη ιδρύθηκε στη Ζυρίχη το 1972.

 

  1. Ποιος ακριβώς είναι ο ρόλος  και ο στόχος σας; Μπορούμε να μιλήσουμε για μια μορφή «καινοτομίας» της Τοπικής Αυτοδιοίκησης;

Είναι σίγουρα μια καινοτομία, καθώς για πρώτη φορά ο πολίτης έχει ένα θεσμό ανεξάρτητης διαμεσολάβησης μέσα στο πλαίσιο της τοπικής αυτοδιοίκησης, ώστε να μην χρειάζεται να πηγαίνει στα δικαστήρια. Αποστολή του ΣτΔΕ είναι να δέχεται τις καταγγελίες άμεσα θιγόμενων πολιτών και επιχειρήσεων για κακοδιοίκηση από τις υπηρεσίες του Δήμου και να διαμεσολαβεί για την επίλυση των σχετικών προβλημάτων.

 

  1. Διαθέτει κάθε Δήμος το δικό του «Συμπαραστάτη του Δημότη και της Επιχείρησης»;

Το συμφέρον του δημότη δεν ταυτίζεται πάντοτε με το συμφέρον του δήμου. Το ζητούμενο όμως είναι αν υπάρχει ένας κοινός τόπος συμφερόντων, με βάση τον νόμο

Το πρόγραμμα «Καλλικράτης» αναφέρει ότι ο θεσμός λειτουργεί σε κάθε δήμο άνω των 20.000 κατοίκων. Ελάχιστα δημοτικά συμβούλια κατάφεραν να εκλέξουν ΣτΔΕ, καθώς ο νόμος επιβάλλει αυξημένη πλειοψηφία που διαπερνά τα στεγανά των ψήφων της δημοτικής αρχής και απαιτείται η σύμπραξη και της μειοψηφίας.

 

  1. Γνωρίζει ο δημότης την ύπαρξη του «Συμπαραστάτη» του; Πώς μπορεί να ενημερωθεί σχετικά ή να διεκδικήσει την λειτουργία του;

Οι πολίτες ενημερώνονται από τις ίδιες τις δημοτικές υπηρεσίες, όταν κάποια υπόθεση έχει πρόβλημα, ότι μπορούν να απευθυνθούν στον ΣτΔΕ. Επίσης, υπάρχει η ιστοσελίδα του Δήμου www.cityofathens.gr/symparastatis/, μέσα από την οποία κάθε ενδιαφερόμενος μπορεί να υποβάλει καταγγελία.

 

  1. Γιατί,  με ποιο τρόπο και για ποια θέματα μπορεί να απευθυνθεί κάποιος σε εσάς;

Κάθε πράξη ή παράλειψη υπηρεσίας του Δήμου που θίγει τα δικαιώματα του πολίτη μπορεί να αποτελέσει αντικείμενο καταγγελίας. Οι καταγγελίες υποβάλλονται με συμπλήρωση σχετικής φόρμας και με την φυσική υποβολή της ή με την αποστολή του μέσω fax ή e-mail.

 

  1. Πρακτικά, ποιο αποτέλεσμα  μπορεί να πετύχει και σε τι βάθος χρόνου;

Η Ετήσια Έκθεση για το 2012 κατέγραψε ποσοστό επιτυχούς για τον πολίτη παρέμβασης του ΣτΔΕ σε ποσοστό 59% των βάσιμων καταγγελιών. Στην Ετήσια Έκθεση για το 2013, το ποσοστό αυτό ανέρχεται σε 71,05%. Εργαζόμαστε για την μεγιστοποίηση της αποτελεσματικότητας των παρεμβάσεών μας.

 

  1. Πόσο εύκολο είναι να μην καλλιεργήσετε μεγαλύτερες προσδοκίες σε όσους/ες    απευθύνονται σε εσάς για την επίλυση των προβλημάτων τους;

Έχοντας απορρίψει 12 καταγγελίες, από τις συνολικά 308 του 2013, ως νομικά αβάσιμες, οι πολίτες ξέρουν ότι δεν θα τους υποστηρίξουμε σε οτιδήποτε μας ζητήσουν. 

 

  1. Κατανοώντας κάποιος το ρόλο σας, κατανοεί ότι ο δήμος ορίζει εσάς ως διαμεσολαβητή μεταξύ του ιδίου και των δημοτών όσων αφορά στην καταγγελία περιστατικών κακοδιαχείρισης και ταυτόχρονα και ως μηχανισμού ελέγχου και αυτοκριτικής των κακώς κειμένων της λειτουργίας του. Αναρωτιέμαι, πόσο μπορεί να αντέξει η Τοπική Αυτοδιοίκηση αυτό το «καθρέφτισμα» των δυσλειτουργιών της και μάλιστα με τρόπο απόλυτα διαφανή και δημόσιο δεδομένης της δημοσιοποίησης των καταγγελιών και την εξέλιξη των υποθέσεων στον επίσημο ιστότοπο του Δήμου;

Η τοπική αυτοδιοίκηση δέχεται πολλαπλές μορφές ελέγχου, από ένα πλήθος θεσμών (Αποκεντρωμένη Διοίκηση, Ελεγκτικό Συνέδριο, Σώμα Ελεγκτών – Επιθεωρητών Δημόσιας Διοίκησης, Δικαστήρια κ.τ.λ.). Η διαμεσολάβηση που ασκεί ο ΣτΔΕ είναι η πιο ήπια μορφή ελέγχου και επιτρέπει στην τοπική αυτοδιοίκηση να διορθώσει η ίδια τα λάθη της.

 

  1. Σύμφωνα με τη μέχρι τώρα εμπειρία σας θα λέγατε ότι λειτουργείτε περισσότερο ως Συμπαραστάτης» του δημότη ή του Δήμου; Ποια είναι η επιπρόσθετη αξία της λειτουργίας του θεσμού;  Γιατί είναι σημαντικό όχι απλά να διατηρηθεί αλλά και να ενισχυθεί;

Το συμφέρον του δημότη δεν ταυτίζεται πάντοτε με το συμφέρον του δήμου. Το ζητούμενο όμως είναι αν υπάρχει ένας κοινός τόπος συμφερόντων, με βάση τον νόμο. Αυτό είναι που αναζητά η διαδικασία της διαμεσολάβησης: η εφαρμογή του νόμου, χωρίς την παρέμβαση της Δικαιοσύνης. Αυτή είναι και η προστιθέμενη αξία: η επίλυση διαφορών χωρίς δικαστές.

 

  1. Μέσα από τον επίσημο ιστότοπο του Δήμου Αθηναίων ενθαρρύνετε τους δημότες να απευθύνουν πλέον «τα παράπονα στο Συμπαραστάτη». Με δεδομένο το μέγεθος του Δήμου Αθηναίων και κατά συνέπεια τον όγκο των καταγγελιών, ποια είναι η ασφαλιστική δικλείδα ώστε να μην παγιδευτεί και αποδυναμωθεί ο θεσμός μέσα στη γραφειοκρατική δομή του μεγαλύτερου Δήμου της χώρας;

Έχουμε αυστηρά κριτήρια για την βασιμότητα μιας καταγγελίας. Ένα ποσοστό από τις καταγγελίες που υποβάλλονται απορρίπτονται ως αβάσιμες, καθώς τα αιτήματα που προβάλλονται δεν έχουν έρεισμα στο νόμο. Έπειτα, έχουμε τυποποιήσει σε ένα βαθμό τη διαδικασία της διαμεσολάβησης, ώστε να ακολουθούμε πάντα συγκεκριμένα βήματα.

 

  1. Πρόσφατα παρουσιάσατε στο ευρύ κοινό αλλά και στο Δημοτικό Συμβούλιο του Δήμου Αθηναίων  την Ετήσια Έκθεση του 2013. Πώς έγιναν δεκτά τα ευρήματα της έκθεσης αυτής από τους πολίτες αλλά και τους αρμόδιους της Τοπικής Αυτοδιοίκησης;

Η δημοτική αρχή επιβεβαίωσε τον σεβασμό και την εμπιστοσύνη της στο θεσμό, υπογραμμίζοντας ότι σε ποσοστό 71,05% ακολουθήθηκαν τις συστάσεις του ΣτΔΕ. Ορισμένες προτάσεις μας υιοθετήθηκαν αμέσως από υποψήφιους δημάρχους, ενώ και το Υπουργείο Εσωτερικών σε νομοσχέδιό του παρουσίασε διαδικασία για την δυνατότητα των πολιτών για αποπληρωμή των οφειλών τους στον Δήμο με δόσεις, μία από τις προτάσεις της ετήσιας έκθεσης. Η δημοσιοποίηση αυτή ενίσχυσε το ενδιαφέρον των πολιτών για τον θεσμό, γεγονός που αποτυπώνεται ήδη στην αύξηση των καταγγελιών που υποβάλλουν.

 Ο πιο συχνός λόγος καταγγελίας είναι τα ζητήματα καθαριότητας… όμως ταυτόχρονα  την καλύτερη ανταπόκριση στις παρεμβάσεις μας σημειώνει η Διεύθυνση Καθαριότητας του Δήμου Αθηναίων

 

  1. Σε τι αφορούσαν σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία τα περισσότερα περιστατικά καταγγελιών και ποια ήταν η έκβασή τους;

Ο πιο συχνός λόγος καταγγελίας είναι τα ζητήματα καθαριότητας. Ταυτόχρονα όμως, η υπηρεσία που παρουσιάζει την καλύτερη ανταπόκριση στις παρεμβάσεις μας είναι ακριβώς η Διεύθυνση Καθαριότητας του Δήμου Αθηναίων.

 

  1. Υπάρχει αντίδραση ή σχόλιο από κάποιο δημότη/ισσα που σας προβλημάτισε και κάποια που σας ενθάρρυνε επιβεβαιώνοντας σε σχέση με τη λειτουργία του θεσμού; (αναφορά ενός παραδείγματος).

Υπήρχε μια περίπτωση στην οποία η πολίτης είχε υποβάλλει πάνω από 400 αιτήσεις σε υπηρεσίες του Δήμου και δεν είχε μείνει ικανοποιημένη φυσικά ούτε από τις απαντήσεις, αλλά ούτε και από την δική μας παρέμβαση. Την καλέσαμε σε σύσκεψη διαμεσολάβησης, μαζί με τους υπαλλήλους που κατήγγειλε και αφιερώσαμε τρεις (3) ώρες εξετάζοντας εξονυχιστικά κάθε ισχυρισμό της. Αποδείχθηκε ότι η ικανοποίηση του βασικού αιτήματός της προϋπέθετε έκδοση δικαστικής απόφασης σε μια δίκη που εκκρεμούσε. Χρειάζεται λοιπόν και η έντονη προσωπική επαφή, ακόμη και η "τελετουργία" μιας σχεδόν δικανικής εξέτασης, ώστε ο πολίτης να συνειδητοποιήσει ότι δεν είναι στοχοποιημένος από τον Δήμο, καθώς υπάρχουν ορισμένες ανελαστικές διαδικασίες που πρέπει να του εξηγηθούν αναλυτικά. 

 

  1. Πώς και από ποιους αξιολογείται η αποτελεσματικότητα του θεσμού;

Μια ανεξάρτητη αρχή λογοδοτεί μόνο στο όργανο που την ανέδειξε, συγκεκριμένα στο Δημοτικό Συμβούλιο, με την υποβολή ετήσιας  έκθεσης. Λόγω της ανεξαρτησίας αυτής δεν προβλέπεται διαδικασία αξιολόγησης αποτελεσματικότητας από τρίτους. Ωστόσο, αν ο ΣτΔΕ δεν εκπληρώνει επαρκώς τα καθήκοντά του, μπορεί να καθαιρεθεί με απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου.

 

  1. Προσωπικά γιατί αποφασίσατε να ανταποκριθείτε σε αυτή την πρόκληση διεκδικώντας και αναλαμβάνοντας το ρόλο του «Συμπαραστάτη»;

Είχα επιστημονικό ενδιαφέρον για τον τρόπο με τον οποίο θα λειτουργούσε ο νέος θεσμός, μέσα σε έναν από τους πιο παλιούς οργανισμούς δημόσιας διοίκησης που είναι ο Δήμος Αθηναίων.

 

  1. Ποιες είναι οι επόμενες προκλήσεις; Τι πρέπει να διορθώσει, να βελτιώσει, να διεκδικήσει ο θεσμός;

Διεκδικούμε ένα πιο άρτιο νομοθετικό πλαίσιο, έχοντας ήδη υποβάλλει στον Υπουργό Εσωτερικών προτεινόμενες τροποποιήσεις του Καλλικράτη, τις οποίες συνυπογράφουν δώδεκα Συμπαραστάτες του Δημότη, από όλη την Ελλάδα, από την Αλεξανδρούπολη μέχρι την Χερσόνησο της Κρήτης. Έχουμε εξηγήσει ότι ο Συμπαραστάτης πρέπει να έχει πλήρεις ελεγκτικές και αυτεπάγγελτες αρμοδιότητες, όπως ο Συνήγορος του Πολίτη, καθώς πρόκειται για τον ίδιο θεσμό, περιορισμένο μόνο ως προς την τοπική αρμοδιότητα.

 

Ακολουθήστε τον Συμπαραστάτη του Δημότη και της Επιχείρησης σε Facebook  και Twitter

 

* Ο Βασίλης Σωτηρόπουλος είναι ο Συμπαραστάτης του Δημότη και της Επιχείρησης του δήμου Αθηναίων.

 

Δώστε το σχόλιο σας ...