Η δήλωση του κ. Σόιμπλε κι η ανάγκη μίας πραγματικής ένωσης

29.08.2013
  • Γραμματοσειρά
    - +
    K2_DOUBLE_INCREASE_FONT_SIZE
Η δήλωση του κ. Σόιμπλε κι η ανάγκη μίας πραγματικής ένωσης
Credit © European Union, 2013

Πέντε εβδομάδες πριν τις γερμανικές εκλογές της 22ας Σεπτεμβρίου ο Γερμανός Υπουργός Οικονομικών Βόλφγκανγκ Σόιμπλε ανακοίνωσε ότι η Ελλάδα θα χρειαστεί και τρίτο πακέτο στήριξης το 2014 αποκλείοντας όμως παράλληλα το ενδεχόμενο ενός νέου κουρέματος του χρέους. Άραγε πόσο ρεαλιστικό είναι αυτό το ενδεχόμενο και τι  συνεπάγεται τόσο για την χώρα μας όσο και για την δανειοδότρια Γερμανία εν όψει των εκλογών;

 

 

Η εν λόγω δήλωση του κ. Σόιμπλε πυροδότησε έντονη πολιτική αναταραχή παρότι ήταν από καιρό “κοινό μυστικό” ότι η Ελλάδα θα χρειαστεί αναπόφευκτα και τρίτο πακέτο βοηθείας. Νωρίτερα το καλοκαίρι κατέστη εμφανές ότι οι χρηματοδοτικές ανάγκες της χώρας έχουν καλυφθεί μόνο μέχρι το τέλος Ιουλίου 2014 και παραμένει ένα χρηματοδοτικό κενό 4 δισ. δολαρίων.

 

Σε τι πόσο λοιπόν εκτιμάται το τρίτο αυτό πακέτο στήριξης προς την Ελλάδα; Σύμφωνα με το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο όχι υψηλό καθώς πέραν των 4 δισ. δολαρίων που υπολείπονται μέχρι το τέλος του 2014, επιπλέον 6,5 δισ δολάρια θα χρειαστούν το 2015. Μέχρι το 2016 χάρη σε ένα αυξανόμενο πρωτογενές πλεόνασμα η Ελλάδα θα πρέπει να είναι χρηματοδοτικά ανεξάρτητη. Παρ' όλα αυτά, ένα τρίτο πακέτο στήριξης, έστω και μικρό,  θα είναι αρκετά δύσκολο να εγκριθεί από τα εθνικά κοινοβούλια των πιστωτριών χωρών.

Η ανακοίνωση ενός νέου πακέτου στήριξης είναι αναμφίβολα σημαντική για την Ελλάδα. Εξίσου όμως σημαντικό είναι εκείνες οι χρεώστριες χώρες που αποδεδειγμένα έλαβαν σημαντικά μέτρα λιτότητας κι επέτυχαν μεταρρυθμίσεις να “επιβραβεύονται” μέσω κάποιων αντισταθμιστικών μέτρων ανάπτυξης

 

Η Άνγκελα Μέρκελ φοβούμενη την αγανάκτηση των Γερμανών ψηφοφόρων εν όψει των γερμανικών εκλογών απέφυγε να απαντήσει στις ερωτήσεις που ακολούθησαν τη δήλωση του κ. Σόιμπλε λέγοντας ότι “είναι πολύ νωρίς ακόμη για να μιλήσει κανείς για επιπλέον χρηματοδότηση”. Ο υποψήφιος των Σοσιαλδημοκρατών για την καγκελαρία Πέερ Στάινμπρουκ κατηγόρησε την κ. Μέρκελ για απόκρυψη του πραγματικού κόστους διάσωσης της Ελλάδας από τους Γερμανούς πολίτες και μετατόπισης του στην πολιτική ατζέντα μετά τις εκλογές της 22ας Σεπτεμβρίου. Η Ελλάδα και το κόστος διάσωσης της παραμένει ένα αρκετά ακανθώδες ζήτημα. Και παρότι το κόμμα της κ. Μέρκελ προηγείται σταθερά σε όλες τις δημοσκοπήσεις, δεν αναμένεται ωστόσο να λάβει την απόλυτη πλειοψηφία και κάτα πάσαν πιθανότητα θα χρειαστεί να συμμετάσχει σε κυβέρνηση συνασπισμού ίσως με το κόμμα των Ελευθέρων Δημοκρατών FDP. Κάθε απώλεια ψήφων λόγω του “ελληνικού ζητήματος” είναι σαφές ότι θα μειώσει τη διαπραγματευτική δύναμη του CDU στη νέα κυβέρνηση.

 

Όσον αφορά στο τι συνεπάγεται αυτό για την Ελλάδα, υπάρχουν τρία αξιοσημείωτα στη δήλωση του κ. Σόιμπλε: Πρώτον, αναγνώρισε την πρόοδο που έχει πραγματοποιήσει η Ελλάδα το τελευταίο διάστημα η οποία δεν είναι διόλου αμελητέα. Πιο συγκεκριμένα, το δημοσιονομικό έλλειμμα μειώθηκε κατά 16 ποσοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ μέσα σε μόλις 4 χρόνια. Το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο χαρακτήρισε “πρωτόγνωρα για χώρα” τόσο το μέγεθος όσο και την ταχύτητα της εν λόγω δημοσιονομικής προσαρμογής. Εξίσου εντυπωσιακή είναι κι η μείωση στο έλλειμμα τρεχουσών συναλλαγών της χώρας κατά 14,9 του ΑΕΠ την περίοδο. Το προαναφερθέντα επετεύχθησαν μέσω της εφαρμογής εντός πολύ «σκληρού» προγράμματος δημοσιονομικής πειθαρχίας με τεράστιο οικονομικό και κοινωνικό κόστος: η Ελλάδα εν μέσω μιας μεγάλης ύφεσης κ η ανεργία έχει εκτιναχτεί στο 27% ενώ αυτή των νέων βρίσκεται στο εξαιρετικά ανησυχητικό επίπεδο του 60%.

 

Το δεύτερο και ακόμη πιο αξιοσημείωτο στη δήλωση του κ. Σόιμπλε είναι ότι για πρώτη φορά έπαψε  να συνδέει τη μείωση των επιτοκίων με την εφαρμογή του προγράμματος. Αυτή είναι μία σαφώς θετική εξέλιξη δεδομένης της βαθιάς ύφεσης και της ανάγκης για χαμηλότερα επιτόκια δανεισμού. To τελευταίο αξιοσημείωτο (αν κι όχι θετικό) είναι το γεγονός οτι ο κ. Σόιμπλε απέρριψε την πιθανότητα ενός νέου κουρέματος του χρέους, κάτι το οποίο είναι αφαλώς κατανοητό εν όψει των γερμανικών εκλογών και του φόβου των Γερμανών φορολογουμένων. Ωστόσο, αγνοεί τις προειδοποιήσεις του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου νωρίτερα το καλοκαίρι το οποίο έκανε λόγο για άμεση ανάγκη ελάφρυνσης του χρέους που ανέρχεται πλέον στο 170% AEΠ. Το δημόσιο χρέος δεν παραμένει σταθερό αλλά αυξάνεται εν μέρει λόγω του πρωτογενούς ελλείμματος αλλά κυρίως λόγω της ύφεσης και της μείωσης του ΑΕΠ. Ο Επίτροπος Οικονομικών και Νομισματικών θεμάτων Όλι Ρεν σε δήλωση του την προηγούμενη Τετάρτη επεσήμανε ότι “η βιωσιμότητα του χρέους μπορεί να επιτευχθεί μέσω άλλων τρόπων πέραν ενός νέου κουρέματος, όπως η επέκταση της περιόδου αποπληρωμής”. Ωστόσο, παρά τις δηλώσεις αυτές των Ευρωπαίων ηγετών είναι πλέον σαφές oτι μία συνέχιση της ύφεσης μέσω περαιτέρω λιτότητας χάρις άλλων αντισταθμιστικών μέτρων θα υπονομεύσει κάθε προσπάθεια βιωσιμότητας του χρέους.

 

H ανακοίνωση ενός νέου πακέτου στήριξης είναι αναμφίβολα σημαντική για την Ελλάδα. Εξίσου όμως σημαντικό είναι εκείνες οι χρεώστριες χώρες οι οποίες αποδεδειγμένα έλαβαν σημαντικά μέτρα λιτότητας κι επέτυχαν μεταρρυθμίσεις να “επιβραβεύονται” μέσω κάποιων αντισταθμιστικών μέτρων ανάπτυξης που θα δώσουν ώθηση στην οικονομία κι όχι η λιτότητα κι μεταρρυθμίσεις να “επιβραβεύονται” με περισσότερη λιτότητα, όπως γίνεται σήμερα. Η κρίση στην Ελλάδα ήταν αποτέλεσμα κυρίως στρεβλών πολιτικών και κακοδιαχείρισης. Ωστόσο, η αρχική ανολοκλήρωτη κι ελλιπής δομή της Ευρωζώνης καθώς κι η πρόσφατη ατολμία και μυωπική στάση των Ευρωπαίων ηγετών έπαιξαν καταλυτικό ρόλο.

 

Για μία ακόμη φορά καταλήγουμε λοιπόν στο πολυσυζητημένο θέμα της επιτακτικής ανάγκης για στενότερη ολοκλήρωση και μίας τραπεζικής και δημοσιονομικής ένωσης. Γιατί ο μόνος τρόπος να αντιμετωπιστεί αποτελεσματικά η κρίση είναι εν τέλει μέσω μίας συνεκτικής, λειτουργικής, βιώσιμης και κυρίως, πραγματικής Ένωσης.

Δώστε το σχόλιο σας ...